Finansal Futbol-1

3. April 2023 , Geschrieben von Erdal Güngör

150 yılı aşkın profesyonel Futbolu endüstriyelleştirmenin, futbolu daha ileriye gitmesine, gelişmesi anlamına gelmediğini Dünya’da tüm futbol severler çoktan anladı. Futbol manen ve madden sömürü haline geldi! 30 yılı aşkın “endüstriyel futbol” finansal futbola evirildi. Buradaki amaç futbolun içine bir yandan daha çok para pompalayıp teknoloji sokarak ilerletmek değil. Esas amaç kulüpleri ve taraftarlarını sömürerek büyük paralar kazanmak ve kara para aklamak!

Örneğin, Manchester City'nin neden bu sistemin bir parçası olduğu aşikâr. Peki FC Twente, Mainz 05 ya da Bursa Spor vb. orta sınıf kulüpler zirveye çıkma şanslarının yok denecek kadar az olduğunu bildiği ve hayallerinin sürekli yıkıldığı bir futbolun parçası olmaya devam ediyor?

Bir de diğer tarafta Galatasaray, Porto, Dortmund, PSV Eindhoven vb. basamak kulüpler var. (Basamak kulüpler açılımı, üst seviyeye çıkmaya hazır altlarında kalan orta sınıf kulüpler arasında olan kulüpler.) Basamak ve orta sınıf kulüpler bu iç karartıcı galibiyet-mağlubiyet sistemine katlanabilmeleri için bir hileye başvuruyorlar. Hepsi de taraftarları ile yakında kendilerinin zirveye çıkacağına kesin olarak inanıyor, aşağılanmaya ancak bu şekilde katlanabiliyorlar. Bu hayal için giderek daha fazla yatırım yapmaları gerekir ve böylece futbol, aslında çok ucuza finanse edilebilecek olmasına rağmen, giderek daha pahalı hale geliyor.

İşin aslına bakarsak bu kulüpler mevcut sistem içinde kalması daha uygun. Başka yerlerde kulüpler bu kadar seyirci, ilgi ve para bulamıyor. Alternatif müsabakalar federasyonlar tarafından hoş görülmediği için genellikle başka seçenek de yok. Bir ümitte, kulüpler bu sistemde her zaman Avrupa kupalarında kısıtlı başarılı olmaları onlara büyük prestij kazandırıyor. Bazıları bu başarıları sürdürebilir hale getirdi örneğin Dortmund, Porto. Bazıları da tıkandı kaldı Galatasaray, PSV Eindhoven gibi.

Sürprizler pek çok kişinin düşündüğünden daha sık yaşanabilir. Bilim adamları ve Kadınları, 2012/13 Premier Lig sezonunda daha pahalı olan takımın yüzde 50'den fazla kazanamadığını hesapladı. Böyle bir şans pek çok kişiyi tatmin etmeye yeter. Bazen romantik bir sürpriz olursa eşitsizliğe katlanılabilir baskı sadece onun aracılığıyla yaşar. Ve güçlüleri güçsüzleştirmek isteyenler onların kurallarına göre oynamamalıdır. Bugün her yerde, küçüklerin "bir şansı" olması gerektiği, uçurumların "daha fazla büyümemesi" gerektiği konuşuluyor. Bunların hepsi güzel olabilir, ancak pek çok ilkeyi değiştirmez maalesef.

Çünkü rekabet koşulsuz dışlamaya değil, iş birliğine dayalı rekabete dayanır. Mercedes, Siemens gibi bazı mega şirketler tüm rakiplerini pazarın dışına itmek gibi bir çıkarları var ama Bayern Münihin yok. Bayern her oyunu kazanmak istiyor, ancak hegemonyasını sürdürmesi için bazı rakiplerini mutlu etmek zorunda. Ya da eşit şartlarda yeni rakipler bulabileceği bir yere, örneğin bir süper lige taşınmak zorunda. *Bu açıdan bakılınca üst seviye futbol kulüplerinin yeterli ve eşit güçte rakipleri olmadan sade sportif değil ticari olarak rekabeti sürdürmesi mümkün değil. Bu nedenle futbol (marjinal) bir ekonomik engele sahiptir. Çünkü en değerli ürünü rekabet tarafından ortaklaşa yaratılır o da oyunun kendisi.*

Yukarda yıldızla işaretlediğim bölümde yazdıklarımın en çarpıcı örneğini 25 Mart 2023 Galatasaray Mali Kurulunda Başkan yardımcısı Erden Timur’un ileriye yönelik GS’yın endüstriyel futbolun içinde kalması ve rekabetini sürdürmesi için yaptığı sunumu. Galatasaray bu yoldan gitmeye mecbur çünkü sistem ona başka seçenek sunmuyor!

Erden Timur: Hepimiz şampiyon olmak istiyoruz ama...

Galatasaray Sportif AŞ. Başkan Vekili Erden Timur, Roma'dan kadrolarına kattıkları İtalyan futbolcu Nicolo Zaniolo'nun transferiyle ilgili yaptığı açıklamada, "Biz almadan 6 gün önce 3...

https://www.youtube.com/watch?v=QaLZq9yA_yw

Erden Timur'dan flaş Zaniolo açıklaması: Biz almadan 6 gün önce 30milyon Euro'ya...

Galatasaray Sportif AŞ. Başkan Vekili Erden Timur, Roma'dan kadrolarına kattıkları İtalyan futbolcu Nicolo Zaniolo'nun transferiyle ilgili yaptığı açıklamada, "Biz almadan 6 gün önce 3...

https://www.youtube.com/watch?v=VtaHBKYuLpM

Yanlış anlaşılmasın Galatasaray’ı yüceltmek rakiplerini aşağılama gibi bir amacım yok. Erden Timur’un sunumu bize günümüzde tüm Dünya'da uygulanan finansal futbolu açıkça ortaya koyuyor. TR’nin diğer lokomotif SK ve FK'lerin de FB, BJK, TS’da benzer sunumlara rastlamadım şayet böyle bir sunum varsa birisi çıksın açıklasın memnun olurum.

Türkiye’de durum çok farklı daha açık konuşursak futbol endüstrisi vahim durumda! Erden Timur sunumunda önemli noktaya değiniyor. Galatasaray’ın tüm planı ve projeleri tam anlamda gelir sağlaması için TR ekonomisi Dünya’da 10 büyük ekonomi arasına girmesi halinde başarılı oluyor!

Diğer lokomotif kulüplere bakarsak GS ile FB, BJK ve TS borçlarından dolayı Bankalar Birliği kıskacında ve bu kıskaçtan çıkmaları yakın zamanda mümkün gözükmüyor. Rekabet içinde kalmak için hepsi de borçlanmaya devam edecek çünkü TR’de genel ekonomi ve spor ekonomisi berbat durumda. Söylenenlerin aslı varsa FB son 5 sene içinde 130 futbolcu transfer etmiş. Futbolculara, menajerlere, vergisi vs. harcanan paraları toplarsak Euro bazından 500 milyonu aşıyor! Bu paralar sade rekabette kalmak için harcandı kazanılan başarı SIFIR! Velev ki başarılı olsalardı yine zararla kapatacaklardı! Diğer kulüpler de durum farklı değil, GS son MK'de Erden Timur'un sunduğu proje ileriye yönelik kurtuluş olarak kağıt üzerinde hoş dursa da başarılı olması ülke ekonomisi ve ligin marka değerini ele alırsak biraz zor gözüküyor!

Spor ekonomisinden ilerlediğimizde Avrupa ile karşılaştırdık mı durum içler acısı! Yukarda bahsettiğim gibi “futbol aslında daha ucuza finanse edileceği yerine daha pahalı hale geliyor” mu yoksa bilerek mi pahalı hale getirildi? Almanya spor piyasasını TR ile karşılaştırırsak Almanya nüfusu aynı TR gibi 85 milyon ama Almanya’da yaklaşık 50 milyon insan sporla uğraşıyor! TR’nin böyle büyük bir pazarı yok üstelik Süperligin yayın gelirleri azaldı. Avrupa kupalarına katılımlardan gelen paralar düştü. Böyle bir ekonomi içinde TR’de Süperlig kulüplerin uluslararası rekabet içinde kalması pek yakında imkânsız hale gelecek!

Durum böyleyken kulüplerin gittikçe yaptıkları zarardan en çok mağdur olan taraftarları. Türkiye’de futbol taraftarları gelecek sezon kombine fiyatlarına beklenen zam gönül verdikleri kulüplere tribünden verecekleri destek çok ağırlaşacak. Bu gidişle futbol halkın oyunundan çıkarak tamamen zenginlerin eğlencesi olacak. Peki, bu gidişe dur diyecek bir alternatif sistem yok mu? Var, o da gelecek yazıya kalsın….devam edecek

Diesen Post teilen

Repost0

Ultralar, Dün Ve Bugün-18

Finansal Futbol-2

Zurück zur Home