Saraybosna’ya Hoş Geldiniz
Bu bir parçalanmış ülkenin öyküsü. Avusturya’da çıkan ballesterer dergisinin yazarları Stefan Kraft ve Martin Schreiner ele almışlar. Bir zamanlar et tırnak gibi tek parça, farklı inançlara bağlı insanların yan yana yaşadıkları. Sonra aniden düşman oldukları kent Saraybosna’da geçen birkaç hikâyeler.
Bu hikâye Cafe Tuborg’da bir fincan Türk kahvesiyle başlıyor. Ivan Osim yakında 70 yaşına girecek, yavaşça kolunu kaldırıp bize mekânın karşısında bulunan camiyi gösteriyor. “Ben okula orada başladım sonra Sırp Ortodoks kilisesinin okuluna devam ettim. Bir süre sonra Hırvat Katolik kilisesinin okuluna gittim. Ama benim hayatımda tek önemli olan şey futboldu. Okul ile antrenman sahasının arası birkaç yüz metreydi. Arkadaşımla dersten çıkar çıkmaz heyecanla topumuzu sürerek sahaya koşardık.”
Bulunduğumuz yer Grbavica Saraybosna’nın bir semti Ivan Osimin doğup büyüdüğü şehir. Osim futbola burada başlamış Zeljeznar kulübünde. Savaş sırasında sınırın geçtiği bölge. Şimdi ise oğlu Amar Zeljeznar kulübünün teknik direktörlüğünü yapıyor ve bir lokali var. Duvarları yemyeşil boyalı bokslardan yüksek sesle müzik çalıyor. Burası bir zamanlar Yugoslavya’ydı. ”Yazık güzel günlerdi, birbirimize çok yakındık” diyor Ivan Osim buruk sesiyle.
Bu hikâye bodrum katında başlıyor. Salon futbol kulübü FC Tango Republika Srpska Bosna’nın sırp yöresinden. FC Tango kulübü bir basın toplantısı düzenlediğinden bizi de davet etti. Basın toplantısına katılan tek yabancı gazeteciyiz. Birde bize refakatçilik yapan Oslobodenje gazetesinin spor muhabiri Jasmin Ligata var, Bosna Hersek federasyonundan katılan tek gazeteci. FC Tango Kulüp başkanı yeni projelerini anlatıyor. Danimarkalı NGO birliğiyle ortak düzenledikleri “Open Fun Football Schools” projesi bölgede yaşayan farklı inançlara sahip çocukları bir araya getirip futbol öğretmek. Jasmin ama başka şeylerin peşinde. Şu sıralar Bosna Hersek futbol federasyonunda yeni gelişmeleri soruyor. FC Tango ile alakası yok ama başkanın ülkede siyasi ağırlığı büyük ve federasyon başkanı Milorad Dodikin yakın danışmanı. Üstelik FC Tango kulübüne 4 Müslüman futbolcu transfer etmiş.
Bu hikâye virane haline dönmüş bir stadyumda başlıyor, kentin doğu tarafında. Asim-Ferhatovic-Hase stadı. Halk arasında Kosevo olarak geçiyor malum bölgenin konumundan dolayı. Fakat tüm dünya burayı 1984 kış olimpiyatlarından tanıyor böylece gerçek adı Olimpiyat Stadyumu. Dün burada FK Olimpik ile FK Sarajevo maç yaptı. İki kulübün arasında her açıdan büyük fark var. Derbide ev sahipliği yapan Olimpik ne kendine ait tesisleri var nede maçlarını oynayacak statları bulunuyor. Taraftar diye sorarsanız bir avuç kişi hava güzel olursa seyretmeye geliyorlar. FK Sarajevo ise Kosevo bölgesinin büyük takımı. Taraftarıyla tarihiyle Olimpik kulübünden üstün ve 65 yıl içinde bölgeyi idare eden devlet yetkililerin desteklediği takım. Olimpik ise Red Bull Salzburg gibi “tüp bebek” takımı 1993 yılında Reklam şirket sahibi Nijaz Gracic tarafından kurulmuş 2009 yılında birinci lige yükselmişler.
Stadyumun aşağısında bir zamanlar antrenman tesisleri bulunuyordu. Şimdi belediye orayı mezar yapmış, farklı dinlere bağlı insanlar yan yana yatıyor. Bir kabrin başında futbol topuna benzeyen mezar taşı var. Ama şehirde böyle şeyler normal karşılanıyor nede olsa geçmişte futbol ile yatıp kalkmışlar şimdi eski günlere geri dönmek istiyorlar.
Bu hikâye Libertas adlı bir lüks lokantada başlıyor. Saraybosna’nın eski bir semtinin içinde. Günümüzde hala bir tarafı Viyana diğeri Oryantal olarak ayrılıyor. Masamızda Kemal Korsic ile oturuyoruz. Korsic Bosna Hersek devlet bankasının başkanı ve bir zamanlar FK Zeljeznicar Sarajevo kulübünün başkanlığını yapmış. Zeljeznicar açılımı demiryolu, kulübün kurucuları da demiryolları işçileri. Eskiden stadın üst kısmında bulunan demiryolundan geçen trenler siren çalarak taraftarları selamladığını anlatıyor başkan. Kemal Korsic aynı Ivan Osim gibi Grabavica’da doğup büyümüş. 1972 yılında Yugoslavya şampiyonluğunu kazanan takım kadrosunu bir solukta sayıyor. “Şu sıralar stadı büyütme planlarını tartışıyoruz. Önemli proje, stadın içinde alışveriş merkezleri de olacak” diyor Korsic. Bunu duyunca yediğimiz balık midemize taş gibi oturuyor, endüstriyel futbol buralara kadar gelmiş meğer.
Futbol ilginç oyun, bazen acımasızca savaşlara sebep oluyor Tribünde başlayan savaş . Bazen de farklı din ırk tanımadan eski kan düşmanlarını birleştiriyor. Bu vesileyle dünya futbol tarihinde önemli yeri olan büyük futbol üstadı Ivan Osimin 70. Yaş günü kutlu olsun.
Gelsin Bulutsuzluk Özleminden “Yaşamaya mecbursun!”