50+1

1. September 2009 , Geschrieben von Erdal Güngör

Uzun zamandır Almanya da tartışma konusu olan 50+1,kulüpler'e yeni maddi kaynak kapılarını açıyor.Kulüp hisselerinin yüzde %1 fazlalık payını şahıslara devrederek yatırımcıları çekmek istiyolar.Örneğin X kulüp hisselerinin yüzde %51'ni Y Sponsora devrediyor kendi payıda yüzde %49 oluyor.Tabii kulüpler bu anlaşmada büyük paralar kazanıyor ama belirli süre(anlaşmaya bağlı) sponsor/lar kulüp üzerinde söz sahibi oluyor ve istediklerini yapabiliyorlar,şu sıralar Ankaraspor'un başına gelenler en canlı örnek.Özel şahıslar ile yapılan anlaşmalara baktığımızda hisselerinden büyük pay veren bir şirket mutlaka maddi zorunluklar içinde ve acilen sıcak paraya ihtiyacı var,yoksa hisselerinin büyük mıiktarını kolaylıkla devredemezlerdi.

Futbol kulüpü olarak konuyu ele alırsak durum biraz farklı,zira UEFA Kulüplerin tamamen şirket olmalarını diretmiyor ! Yalnız profesyonel branjların,FUTBOL'un şirket usulü yönetilmesini zorunlu kılıyor.Burada şu noktayı iyi anlamak lazım,şirket usulü yönetilmesi zorunluğu o kulübün yapısını tamamen bozmuyor,ortada Barcelona,Real Madrid,Atletic Bilbao vs. Örnekleri var,bu kulüpler hala üyelerine ayit sade profesyonel futbol branjı şirket gibi yönetiliyor ama kesinlikle her hangi sponsorun,şahsi yatırımcı söz sahibi değil.Diğer yandan Liverpool,ManU vs. Gibi kulüpler tamamen şirketleşmiş Holding olmuşlar ve önceden yapılan özel anlaşmalar gereği orjinal isimlerini kalma şartıyla sıradan bir Holding şirketi gibi yönetiliyorlar,stat ismi için aynısı geçerli değil tabii.Bu model de ortaya çıkan tehlike,kulüp hisselerinin çoğunluğu her hangi bir yatırımcıların eline geçmesi,son patlak veren ekonomik kriz bu yatırımcıların çoğunu zor duruma soktu ve bazıları hisselerini satmak zorunda kaldılar,bazıları iflaz ederek ortadan kayboldular.

İngiltere,İspanya,İtalya ve Türkiyede Şahıslara ayit olan kulüpler var.Türkiyede başka model Belediyelerin sahipi olduğu kulüpler va.Ne kadar bazı kulüpler Borsaya açılsalarda tam anlamıyla sistemi oturtamadıkları için onlara şirket demek yanlış olur.Almanya da kulüplerin şahsi yatırımcıların eline geçmesi kanunen engelleniyor, zamanında şirket içinde kurulan takımlar bu kanunun dışında kalıyor örnek Bayer Leverkusen.UEFA kriterleri gereği Bayer şirketi ikinci takımı Uerdingen'i bırakmak zorunda kaldı,çünkü aynı şirketin iki takımı olması UEFA yasaklıyor.Geçtiğimiz günlerde tekrar ortaya atılan konu Bundesliga'yı ikiye böldü.Dortmund Kulüpü Şirket CEO'su H.J. Watzke kanunun değişmesini ve şahıslara kulüpler hisselerinden büyük pay vererek ortaklık yollarını açmak istiyor.Diğer yandan Hannover 96 Başkanı Martin Kind „Dortmund 150 mio. avro'yu batırdı,şimdi kendilerini kurtarmak için yol arıyorlar“sözleriyle karşı çıkıyor.Kind,kulüplere yatırım yapan sponsorların harcadıkları paraları üzerine zaten söz sahibi olduklarına dikkat çekerek,eğer bu öneri yürürlüğe girerse kulüpün anahtarını kimliği belirsiz şahıslara teslim edeceklerine dikkar çekiyor.

Bir başka konuya açıklık getirmek istiyorum “SPONSORLAR“.Türkiyede de sponsorlar kulüplere yatırım yapıyorlar ve bu paraları kesinlikle gözleri kapalı kulüplerin eline vermiyor ! Örneğin X sponsor Y kulüpe atıyorum 30 mio. sponsorluk anlaşması yapıyor,ülkemizde çoğunluk sandığı gibi bu para hibe etmiyorlar.Bunun bir çok yöntemleri var.Sponsorlar verdikleri paraları belirli şartlara bağlarlar,ya alınan futbolcunun tüm maliyeti üstlenirler yada verdikleri miktarı uzun vaadelere yayarak yine belirli şartların öne sürerek bu miktarları kulüplere kaynak olarak aktarırlar.Hatta bazı konularda kulüplerin parayı kullanması yönde söz hakkına sahiptirler ! Açıkcası hiç bir özel şirket filanca kulüpe sempatisi olduğu için „al bu parayı ne yaparsan yap“ diyerek şuursuzca parayı eline teslim etmez !

Hiç dikkatinizi çektimi? Dünya da büyük ekonomik kriz var,malum futbolda bundan nasipini aldı ama ne hikmetse birileri parasını belirli liglerde ve sade orada isim yapmış kulüplere kaynak olarak aktarıyor.Başta İngiltere Premiere League ve alt ligleri,Arap Petrol Krallarının ve Rus Oligarşisinin odak noktası olmuş,sanki paralarını birilerinden köşe bucak kaçırıyorlar,ilginç..!!!

Erdal Güngör

Diesen Post teilen

Repost0

EL PİPA

İtalyada Olaylar !

Zurück zur Home