Fifa Bataklığı

26. Februar 2023 , Geschrieben von Erdal Güngör

Bir söz eskilerden kalan “Paranın girdiği yere kahpelikte girer” der, tamda bu dosyamıza cuk diye oturuyor. Ünlü bir dizi platformu belgeselini yaptı Fifa ve rüşvet mevzusu konusuydu ben tekrar kısa bir özet yazdım söz gider yazı kalır derler gelecek nesil için arşiv de dursun.

Son 30 yılda dünya futbol federasyonu Fifa'nın yıldızı çoğunlukla yolsuzluk iddialarıyla parladı. Vakaların büyük çoğunluğunda rüşvet, oy satın alma ve ekstra kazanç iddiaları söz konusuydu. Aşağıdaki aktörler belirleyici bir rol oynadı.

Joao Havelange ve Ricardo Teixeira:

Eski FIFA Başkanı João Havelange ve eski damadı Ricardo Teixeira, FIFA'da aktif olarak çalıştıkları dönemde milyonlarca rüşvet toplamakla suçlanıyor. Her iki eski Fifa yetkilisi hakkında soruşturma yürüten İsviçre'nin Zug kenti savcılığının belgeleri, Havelange'ın Mart 1997'de şu anda iflas etmiş olan medya ve pazarlama şirketi ISMM/ISL ile yaptığı iş anlaşmalarından 1,5 milyon İsviçre Frangı aldığını gösteriyor.

Dönemin Brezilya federasyonu başkanı Ricardo Teixeira'nın ise Ağustos 1992 ile Kasım 1997 arasında en az 12,7 milyon İsviçre Frangı aldığı iddia ediliyor.

İkili özellikle yayın ve kullanım haklarıyla ilgili anlaşmalarda kendilerini yasadışı bir şekilde zenginleştirmekle ve komisyonları Fifa'ya açıklamamakla suçlanıyor. Havelange daha sonra Fifa'nın onursal başkanı unvanından feragat etti. Ricardo Teixeira Fifa yönetiminden istifa etti. Fifa bir kurum olarak "işlerini kötü organize ettiği için" yaklaşık iki milyon Euro para cezası ödemek zorunda kaldı.

Sepp Blatter ve Michel Platini:

Sepp Blatter'in FIFA Başkanı olarak seçilmesi bile tartışmalıydı. Blatter 8 Haziran 1998'deki seçimde Uefa patronu Lennart Johansson'a karşı yarıştı ve 80'e karşı 111 oyla kazandı. İsveçli Johansson daha sonra, daha önce kendisine destek sözü veren tüm seçmenlerin aniden İsviçreli Sepp Blatter'e oy vermesine şaşırdı. Daily Mail'den araştırmacı gazeteci Andrew Jennings'e göre, Blatter'in 1998'de seçilmeden önce Afrikalı seçmenlere rüşvet verdiği iddia ediliyor.

2002 yılında dönemin Genel Sekreteri Michel Zen-Ruffinen FIFA'ya, Sepp Blatter'in gücünü kötüye kullandığını ve yolsuzluk entrikalarına karıştığını kanıtlaması gereken bir rapor sundu. Ancak Zen-Ruffinen FIFA tarafından dinlenmedi. Dosya onun işine bile mal oldu. Belgeleri hiçbir zaman kamuoyuna açıklanmadı. Fesih sözleşmesinde de gizlilik yemini etmişti. Sepp Blatter bu olayın olumsuz haberlerinden zarar görmedi. Seul'de yapılan bir sonraki FIFA başkanlığı seçiminde dört yıl daha görevde kalması onaylandı.

Son olarak 2010 yılında, 2018 ve 2022 Dünya Kupalarına ev sahipliği yapacak ülkeler için seçimler yapıldı. 2018 için Rusya'nın ve 2022 için Katar'ın ihaleyi kazandığının açıklanmasının ardından Fifa'ya yönelik rüşvet iddiaları ortaya atıldı. Birçok yetkilinin rüşvet aldığı söyleniyor. Avustralya'nın Dünya Kupası teklifinden sorumlu olan Bonita Mersiades, daha sonra Alman futbol dergisi 11Freunde'ye verdiği bir röportajda Avustralyalıların da en azından dolaylı olarak oylar için para ödediğini açıkladı. Ancak Mersiades "en çok parayı Katar'ın aldığını" söyledi. Blatter ise yolsuzluk hakkında hiçbir şey bilmediğini iddia ediyor.

Blatter 2015 yılında yeniden FIFA başkanı seçildikten dört gün sonra görevinden istifa etti. Uluslararası medya, özellikle bazı Fifa yetkililerinin tutuklanmasının ardından, Amerikalı ve İsviçreli yetkililerin baskısının Blatter için çok fazla olduğunu söylüyor. Ayrıca Blatter, Fifa Etik Komisyonu tarafından sekiz yıl menedilmiş ve eski Fifa patronu hakkında soruşturma açılmıştır.

Bir yandan Karayipler'e televizyon haklarını piyasa değerinin altında sattığı iddia ediliyor. Öte yandan Blatter, 2011 yılında Michel Platini'ye 2 milyon İsviçre Frangı ödemekle suçlanıyor. Bu paranın Platini'nin 1998-2002 yılları arasında FIFA'ya verdiği danışmanlık hizmetleri karşılığında ödendiği söyleniyor. İsviçre Başsavcılığı "sadakatsiz yönetim" şüphesiyle soruşturma başlattı. Bu bağlamda Platini ve Blatter daha sonra (2022) dolandırıcılık ve evrakta sahtecilik suçlarından yargılanmak zorunda kaldı. Her ikisi de beraat etti.

Fifa'nın avukatlarına göre Blatter ve arkadaşları Jerome Valcke ve Markus Kattner, 2010-2015 yılları arasında yıllık maaş artışları, ikramiyeler ve primler yoluyla 71 milyon avro tutarında zenginleşmişlerdi. Bu vakanın bir diğer ilginç yanı Platini’nin 2011 yılında aldığı 2 Milyon İsviçre Frangı aldığı dönem UEFA Başkanı ve Fifa da Platini’ye bu paradan ötürü dava açıyor! Bir ilginç olan yanı ise 2011 yılında bazı ülkelerde patlak veren şike olayları!

Franz Beckenbauer ve Mohamed bin Hammam:

Kaiser'in 2002 yılında eski Fifa yetkilisi Mohamed bin Hammam'a, Almanya Dünya Kupası organizasyon komitesine 250 milyon İsviçre Frangı hibe alabilmesi için 6.7 milyon Euro rüşvet verdiğinden şüpheleniliyor. Bin Hammam o dönemde Fifa Finans Komitesi'nde bu tür hibelerden sorumluydu.

Baş etik müfettişi Maria Claudia Rojas'ın deyimiyle "rüşvet parası" Beckenbauer tarafından eski Adidas patronu Robert Louis-Dreyfus'tan ödünç alınmış ve 2005 yılında Dünya Kupası organizasyon komitesinden geri alınmıştı. Daha sonra (2018) Bin Hammam sessizliğini bozdu ve 6,7 milyon avronun kendi hesabına geçtiğini itiraf etti. Ancak paranın ne için kullanıldığını açık bıraktı. Bugüne kadar bu olay kesin olarak aydınlatılamadı.

Bu arada Beckenbauer, Dünya Kupası organizatörlerinin ödemeyle birlikte dünya yönetim kurulundan bir organizasyon maliyeti ek ücreti almak istediklerini açıkladı. Sepp Blatter 2018 yılında İsviçre Başsavcılığı önünde bu açıklamayı yalanladı. Bu doğru değildi. Bu saçmalık, dedi Blatter. Karşılığında Fifa'dan para almak için önce bir şey ödemeniz gerektiği saçmalıktır, dedi.

Haziran 2014'te FIFA, etik kurallarını ihlal ettiği iddiasıyla Franz Beckenbauer'e de 90 gün men cezası verdi. Beckenbauer'in Fifa baş müfettişi Michael Garcia'ya 2018'de Rusya'ya ve 2022'de Katar'a verilen tartışmalı Dünya Kupası ödüllerine ışık tutabilecek bir ifade vermeyi reddettiği iddia ediliyor. Fifa'ya göre, Beckenbauer ile bilgi vermesi için birkaç kez şahsen ve yazılı olarak Almanca ve İngilizce olarak temasa geçildi. Bu yasak süresince Beckenbauer'in futbolla ilgili faaliyetlere katılmasına izin verilmedi. Kaiser Franz ve dönemin Alman Futbol Federasyon başkanına karşı açılan davalar 2021 yılında zamanaşımından dolayı durduruldu.

Jack Warner:

Dönemin Fifa Başkan Yardımcısı Jack Warner, 2006 Dünya Kupası için kendi ülkesi Trinidad & Tobago'da bilet pazarlama işini üstlendi. Kendi aile şirketinin 900.000 dolar komisyon aldığı iddia ediliyor. Ancak olay ortaya çıktığında Fifa Jack Warner'ın değil oğlunun peşine düştü.

2010 yılında Warner'a karşı yine iddialar ortaya atıldı. İddialar, 2010 Dünya Kupası'nın Güney Afrika'ya verilmesinde oy satın alınmasıyla ilgiliydi. Ancak 2011 yılında 2018 ve 2022 Dünya Kupalarının verilmesinin ardından Warner hakkında da yolsuzluk iddiaları ortaya atılınca, Fifa'daki tüm görevlerinden istifa etti.

Warner 2015 yılında New York'ta bir federal mahkemede suçlandı. Diğer suçlamaların yanı sıra dolandırıcılık ve kara para aklama ile de suçlandı. ABD ile Trinidad & Tobago arasında ikili bir anlaşma olduğu için Warner'ın ABD'ye iadesi sadece bir formalite. Kendi ülkesinde buna defalarca itiraz etti ve 2022'ye kadar hükümetin yanı sıra farklı mahkemelere başvurdu. Ayrıca Fifa tarafından ömür boyu men edildi.

2019 yılında Warner, TV haklarıyla bağlantılı olarak komisyon kabul ettiği için New York federal yargıcı tarafından 79 milyon ABD Doları (yaklaşık 70 milyon Avro) para cezasına çarptırıldı.

Kasım 2022 ortasında, İngiltere'nin en yüksek temyiz mahkemesi olan Londra Privy Council, Warner'ın ABD'ye iade edilebileceğine karar verdi. Karar nihaidir. Trinidad & Tobago 1976 yılından bu yana İngiliz Milletler Topluluğu bünyesinde bir cumhuriyettir.

Hans-Joachim Eckert ve Michael García:

Alman hukukçu ve eski yargıç Hans-Joachim Eckert 2011 yılında Fifa Etik Komisyonu'na seçildi ve 2012 yılında yargılama dairesi başkanlığına getirildi. Eckert'in yardımcısı Amerikalı hukukçu ve yıldız Avukat Michael García aynı zamanda Fifa tarafından 2018 ve 2022 Dünya Kupalarının verilmesiyle ilgili olası usulsüzlükler hakkında bir rapor hazırlamak üzere başmüfettiş olarak görevlendirildi. Garcia'nın 430 sayfalık raporunu Fifa'ya sunmasının ardından Hans-Joachim Eckert, iddiaya göre kişisel mahremiyet nedeniyle kamuoyuna sadece 42 sayfalık bir özet sundu.

Sonuç: Dünya Kupası'nın satın alındığına dair bir kanıt yoktu, ancak bazı tutarsızlıklar vardı. Neticede Eckert, başmüfettiş Michael García tarafından da olmak üzere dünya çapında ağır eleştirilere maruz kaldı. García, Eckert'in vardığı sonuçları "kusurlu ve eksik" olarak nitelendirdi ve yayına itiraz etti. Ancak Fifa García'nın itirazını reddederek Amerikalı avukatı Fifa Etik Komisyonu'nun bağımsız başmüfettişliğinden istifa etmeye sevk etti. García, yargılama makamına olan güvenini kaybettiğini söyledi.

Eckert ise ilerleyen aylarda FIFA'nın soruşturma dairesi başkan yardımcısı Cornel Borbély ve Amerikan FBI'ı ile yakın iş birliği içinde çalıştı. Birlikte, takip eden aylarda çok sayıda yolsuzluğa bulaşmış yetkiliyi alaşağı etmeyi başardılar. Bunların arasında "Blattini" davasının ana oyuncuları da vardı. Tam da dünya Eckert'in hala bir Blatter-anlayışı olduğunu düşünürken, 2015 yılında Sepp Blatter ve Michel Platini'yi sekiz yıl boyunca tüm ulusal ve uluslararası futbol faaliyetlerinden meneden tam da bu Fifa etik yargıcıydı.

Eckert ve İsviçreli meslektaşı Borbély sonraki aylarda Sepp Blatter'in halefi Gianni Infantino'yu da soruşturmaya başlayınca Fifa tarafından görevden alındılar. Etik Komitesi başkanları 2017'de yeniden seçildiğinde, Eckert ve Borbély'nin görevlerinin teyit edilmesi gerekiyordu. Bunun yerine, yeniden atanmalarından kısa bir süre önce, kısa mesaj yoluyla pozisyonlarının doldurulacağı haberini aldılar. Bunu takip eden basın toplantısında, her iki oyuncu da Fifa hizmetinde son kez konuştu. Eckert, "Diğer insanlara saygı duyuyorum ama bana da saygı gösterilmesini bekliyorum" dedi. Borbély ise "Bu Fifa için iyi bir gün değil" dedi.

Kaynaklar:

www.rp-online.de

www.zeit.de

www.faz.net

www.11freunde.de

www.spiegel.de

www.sueddeutsche.de

Diesen Post teilen

Repost0

Ultralar, Dün Ve Bugün-16

Ultralar, Dün Ve Bugün-17

Zurück zur Home