Alman Futbolunda 50+1 Kuralı Nedir?

5. Januar 2023 , Geschrieben von Erdal Güngör

Alman 1. Ve 2. profesyonel futbol liglerinde uygulanan 50+1 kuralı üzerine çok yazıldı bir tane de benden olsun. Kuralın açıklaması DFL (Alman kulüpler birliği) sitesinden alıntıdır. Elimden geldiği kadar, kendi yorumumu da katarak, Türkçeye çevirdim;

50+1 kuralı (bazen 50+1 düzenlemesi olarak da adlandırılır) Alman Futbol Ligi tüzüğünde yer alan bir hükümdür. Bu kurala göre, futbol kulüplerinin profesyonel takımlarını devrettikleri şirketlerde sermaye yatırımcılarının oy çoğunluğunu ele geçirmeleri mümkün değildir.

Ancak, sermayenin çoğunluğunun özel yatırımcılara ait olmasına izin verilmektedir. Örneğin, Borussia 09 e. V. Dortmund (Dernek), borsada işlem gören Borussia Dortmund GmbH & Co. Şirketinin sadece yüzde 5,53'üne sahiptir. Ancak kulübü yönetme yetkisine sahip genel ortak Borussia Dortmund A.Ş. tamamına sahiptir.

Taraftar grupları sürekli olarak 50+1 kuralının yumuşatılmasını ve hatta kaldırılmasını ve Alman profesyonel futbolunun ticarileştirilmesini protesto ediyor ve bu konuda haklılar!

50+1 kuralının esas amacı futbol kulüplerini kısa vade yatırımcılardan uzak tutmak. Bu gibi yatırımcılar kulüplere büyük zarar verdi. Geçmişte ülkemizde örnekler var, Bursa, Sakarya, Kocaeli, Eskişehir gibi. Bu kulüpler, yanlış yönetim ve kısa vade yatırımcıların vur kaç kurbanı oldular! Almanya benzeri 50+1 kuralı yürürlükte olsaydı bu kulüpler kötü duruma düşmeyecekti.

Almanya’da uygulanan 50+1 kuralını açıklamasına devam;

Alman futbol liglerinin profesyonel bölümlerinde rekabeti korumak amacıyla DFB, tüzüğünün 16c (3) maddesinde bir şirkete lisans verilebilmesi için "ana kulübün" en az "yüzde 50 artı hissedarlar meclisinde oy hakkına sahip olması" şartını getirmiştir. Hisselerle sınırlı bir ortaklık söz konusu olduğunda, ana kulüp veya yüzde 100 kontrol ettiği bir yan kuruluş genel ortak konumunda olmalıdır. Bu yönetmelik Lig Birliği tüzüğüne aynen alınmıştır (§ 8 alt bölüm 2).

Bu düzenlemenin arka planında, İngiltere'de Premier Lig ve Futbol Ligi'nde sıklıkla uygulandığı gibi, büyük şirketlerin veya diğer sermaye sağlayıcıların kulüplerin profesyonel takımlarının kontrolünü tamamen ele geçirmesini önlemek yatmaktadır. Bu şekilde, kulüplerin sportif çıkarları, yatırımcıların ekonomik çıkarlarından önce korunacaktır. Bununla birlikte, Almanya'daki düzenlemeyle ilgili birçok rekabet hukuku endişesi vardır ve Almanya'da bile Lig Birliği tüzüğünde istisnalara izin vermektedir:

"Lig birliği yönetim kurulu, ana kulübün çoğunluk hissesine sahip olma zorunluluğunun istisnalarına, yalnızca başka bir tüzel kişiliğin ana kulübün futbol sporunu 20 yıldan fazla bir süredir sürekli ve önemli ölçüde teşvik ettiği durumlarda karar verir. Bunun için söz konusu tüzel kişinin gelecekte de amatör futbolu aynı ölçüde desteklemeye devam etmesi ve şirketteki hisselerini satmaması ya da sadece bedelsiz olarak ana kulübe geri devretmesi gerekmektedir. Tüzükteki yasağa aykırı bir şekilde yeniden satış yapılması veya hisselerin bedelsiz olarak geri devredilmesinin reddedilmesi halinde, bu durum şirket lisansının geri alınmasıyla sonuçlanacaktır."

Bu hüküm, 1999 yılındaki orijinal haliyle sadece Bayer 04 Leverkusen'e uygulanmış, bu nedenle "Lex Leverkusen" olarak da anılmıştır. İki yıl sonra Volkswagen böyle bir istisnanın VfL Wolfsburg'a da uygulanmasına izin verilmesini talep etmiş ve buna izin verilmiştir. 2015 yılında bu kural, Dietmar Hopp'un Futbol A.Ş'nin çoğunluk hissesini aldığı TSG 1899 Hoffenheim'a da uygulandı. Başlangıçta öngörülen 1 Ocak 1999 son tarihi, Hannover 96 başkanı Martin Kind'in talebi üzerine Ağustos 2011 sonunda kaldırıldı. Benzer uygulama RB (Rasenball Sport) Leipzig için uygulanıyor, malum RB dünyaca meşhur enerji içecek markası ismi açık kullanılması müsaade edilmiyor.

26 Mart 2015 tarihinde, DFL'nin genel kurulu çoklu hisse sahipliğinin kısıtlanmasına karar vermiştir. Bir yatırımcı, ikisi yüzde 10'u geçmeyecek şekilde en fazla üç işletme şirketine iştirak edebilir. Volkswagen AG'nin hisseleri korunuyor. Yüzde 49,9% hisse sahibi yatırımcılar yatırım paylarını

50+1 kuralı bir yandan futbol kültürünü ve ruhunu koruyor. Bunun böyle kalması için Alman tribüncüler geçmişte büyük mücadele verdiler. Mücadele yönetici boyutunda da görülmekte Borussia Dortmund CEO’su Hans-Joachim Watzke bir röportajda “Alman seyircisinin takımıyla yakın bağları var. Taraftar olarak değil de müşteri olarak görüldüğünü hissederse büyük bir sorunumuz olur.” demişti.

Almanya’da futbol sporun parçası olarak görülüyor. Yetkililer Futbolun/Sporun öz ruhunu, topluma verdiği faydaları korunması için büyük gayret gösteriyor. Futbol severler, futbola sade ticaret olarak bakmıyor her şeyden önce futbol taraftara oynanan oyun olarak kabul ediliyor.

50+1 kuralına uymayan 1. Ve 2. lig kulüplerine lisans verilmiyor!

Yatırımcılar kulübe yüzde %49,9 dan fazla para yatırsa da altın hisse yüzde %1 ve söz sahibi daima dernek oluyor!

50+1 kuralının bir diğer önemli yanı kulüplerin gelecek sezon için gerekli likiditeye sahip olmaları! Almanya’da üst seviye profesyonel liglerde futbol kulüpleri Futbol Federasyonuna belirlenmiş bir bütçe sunmaları gerek. Her lig için belirlenmiş bütçe kulüp tarafından karşılanmıyorsa Futbol Federasyonu profesyonel lisans vermiyor! Almanya’da bu kural yaklaşık 50 yıldır yürürlükte, günümüzde uefa’nın FFP kuralının büyük kısmı Alman modelinden alıntıdır!

Yönetmeliğin AB hukukunu ihlal ettiği yönünde yaygın eleştiriler var. Benzer şekilde, bazı Alman kulüp yöneticileri Bundesliga'nın diğer profesyonel liglere kıyasla mali açıdan geride kaldığından ve uluslararası düzeyde rekabet edemediğinden yakınıyor. Sonuç olarak, 2007'den bu yana Almanya'daki bazı profesyonel futbol takımlarının yöneticileri daha fazla yatırımcının ilgisini çekmek için bu düzenlemenin kaldırılması yönünde talepler gelmiştir. Düzenleme şu ana kadar korunuyor, ancak hala tartışılmaktadır! Hannover 96, 10 Kasım 2009 tarihinde Lig Birliği'nin genel kurulunda 50+1 kuralının değiştirilmesi için bir önerge sundu, ancak bu önerge büyük bir çoğunlukla reddedildi.

Diesen Post teilen

Repost0

Ultralar, Dün Ve Bugün-11

Ultralar, Dün Ve Bugün-12

Zurück zur Home