Futbolun Kralı, Arthur Friedenreich

24. Juli 2022 , Geschrieben von Erdal Güngör

Arthur Friedenreich futbolun ilk siyahi kralıydı. Pelé'den 40 yıl önce, onun gibi biri için zaman henüz gelmemişti. Dünya kupası gibi bir turnuvada dünyanın en iyileriyle rekabet edemeden sessizce futboldan çekildi. Bugün yaşasaydı 130 yaşında olacaktı.

Futbolun siyahi kralları hakkında pek çok hikâyeler mevcut. Bunlardan biri 11 Temmuz 1971'de Edson Arantes do Nascimento'nun sahayı terk etmesi ve 175.000 kişinin koltuklarından kalkmasıyla gerçekleşti. Bazıları tribünlerde saygıyla durdu, gözyaşları yanaklarından süzüldü, diğerleri bağırdı: "Fica!" ("Kal!") Estádio do Maracanã tribünlerinde yankılanan umutsuz bir yankıydı bu. Herkesin Pelé dediği Arantes do Nascimento kararını çoktan vermişti. Avusturya'ya karşı oynayacağı uluslararası maç onun son maçı olacaktı. Kalabalığın arasından ilerledi ve hayranları başına altından bir taç yerleştirdi, sol elinde bir asa tutuyordu. Sahneyi Rei do Futbol (futbolun kralı) olarak terk etti.

Pelé Friedenreich’ı şöyle anlatıyor: "Arthur çok büyük bir oyuncuydu!"

Aslına bakılırsa futbolun uzun zamandır bir siyahi kralı vardı. Adı Arthur Friedenreich'ti ve Pelé ona defalarca atıfta bulunmuştu. Brezilya Halkı Friedenreich ile ilk kez Güney Amerika şampiyonluğunu kazandığında tanıştı Pele henüz doğmamıştı. Pele o turnuvanın hikâyelerini sadece eskilerin anlatımlarından öğrendi. Lakin gerçek kralın hakkında tüm efsaneleri biliyordu. Pele şöyle anlatıyor “Arthur Brezilya'da harika bir oyuncuydu. Babam sık sık attığı gollerinden övgüyle bahsederdi."

Biyografi yazarı Alexandre da Costa, Friedenreich'in 554 gol attığını yazıyor. Öte yandan efsane (ve onunla birlikte FIFA istatistikleri) Friedenreich'in tüm zamanların en başarılı golcüsü olduğunu iddia ediyor. Pele ve Gerd Müller de dahil olmak üzere diğer tüm forvet oyuncularını ikinci sıraya koyacak bir rekor olan 1239 maç ve 1329 golden bahsediliyor. En azından Friedenreich'in attığı en önemli golünün konusunda hemfikiriz.

Friedenreich Saniyeler içinde Tarihi değiştirdi

Golü 1919'da tarihin en uzun maçı olan Copa América'nın finalinde attı Friedenreich. Brezilya ile Uruguay arasında 90 dakika sonunda skor 0-0 devam ediyordu. Maç o zamanlar uygulanan kurallara göre 15'er dakikalık dört uzatma devresi oynandı. Uzun bir süre boyunca müsabakanın galibini yazı tura belirleyecekmiş gibi görünüyordu. Ama sonra 150. dakikada, maçın son dakikasında, bütün bir ülke Dünya’ya adını duyurdu. Friedenreich durumu 1-0 yapan golü attı, saniyeler sonra da maç bitti. Ve o golden sonra Brezilya Ulusu için yeni bir dönem başlayacaktı hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktı. Ulusal gazeteler ilk kez bir futbol maçını ayrıntılı olarak haberleştirdi ve daha sonra 150. dakika Brezilya futbolunun doğuşu olarak stilize edildi ve Basın Arthur Friedenreich’ı Homo ludens, ilan etti Homo Ludens = Oynayan İnsan. O güne kadar futbol sahalarında görülmemiş üstün teknik kapasiteli ve bitirici golleri ile üstün yeteneğe sahip özel bir insan.

Tüm bu söylentiler Arthur Friedenreich'in hayatını, varoşlardan gelen ezilmiş çocuğun hikayesini anlatmıyor. Her ne kadar 18 Temmuz 1892'de São Paulo'nun bir ilçesi olan Luz'da doğmuş olsa da hikâyesi Avrupa'da, Hamburg'da başlar. Mühendis olan babası Oscar Friedenreich oradan Brezilya'ya göç eder. 1897 yılında, SC Germania Hamburg'un eski oyuncularından Hans Nobiling onun peşinden Brezilya’ya gelir ve iki yıl sonra Sport Club Germânia São Paulo'yu kurarlar.

Friedenreich iki dünya arasında yaşayan biridir

Arthur Friedenreich o zamana kadar iki dünya arasında yaşar. Alman bir babanın oğlu olarak bazı çevrelerde ayrıcalıklara sahiptir, ancak diğer yandan ten renginden dolayı birçok yerde ayrımcılıkla karşılaşır, nedeni ise annesi Afro-Brezilyalı bir çamaşırcı kadın olması. 20. yüzyılın başlarında Brezilya'da futbol, beyaz üst sınıfın ayrıcalığıdır. Melez teninden dolayı Friedenreich 1909 yılına kadar bir kulübe üye olamaz. Ancak SC Germânia'nın kulüp tüzüğünde yapılan bir değişiklikten sonra oynamasına izin verilir. Maalesef yeni çıkan kanun bile onu Brezilya stadyumlarındaki ırkçılıktan koruyamaz. Bu yüzden forvet oyuncu maçlardan önce kıvırcık saçlarını pomatla düzeltmek zorunda kalır. Hatta bazen Friedenreich cildini pirinç unuyla beyazlatır. Arthur her şeye rağmen kötü unsurları kenara iterek futbol keyfinin elinden alınmasına izin vermez. Sofistike bir şut tekniği olan, kalecileri şimdiye kadar bilinmeyen bir spin vuruşuyla ve savunmacıları zarif vücut hareketleriyle şaşırtır. Bu oyun tekniğini onun gibi koyu tenli oyunculara yapılan fauller nadiren cezalandırıldığı için oluşturdu. O zamanlar Brezilya’da futbol müsabakalarında siyahi oyunculara yapılan faulleri hakemler kolayca çalmıyordu, böylece Brezilyalının markası haline gelen estetik futbol "Ginga" ortaya çıktı. Tesadüf ya da zulümden korunmak mı orasını size bırakıyorum.

Friedenreich hafif meşrepliğiyle Avrupalıların ağır oyununu absürt hale getiriyordu. Uruguaylı şair Eduardo Gallano onu şöyle tarif ediyor "Beyaz stadyumların vakur ciddiyetine Friedenreich kahverengi çocukların arsız, neşeli itaatsizliğini getirdi." Friedenreich futbolun aslında ne olduğunu çok iyi anlıyordu, onun için futbol zevk aldığı bir oyundu. Fransız milli takımı bunu 20'li yılların ortalarında Brezilyalıların bir Avrupa turunda karşılarına çıkıp onlara 7-2 üstünlük sağladığında öğrendiler. Friedenreich anavatanında o zamanlar Pé de Ouro – Altın ayak lakabını taşıyordu. Şimdi Paris'te Roi du Football tacını taktı. Ama o gerçekten bir futbol kralı mı? Brezilya futbol federasyonu ten renginden dolayı dünya Kupası'nda oynamasına izin vermedi. Brezilya federasyonundaki anlaşmazlıkların ardından, São Paulo'dan tüm oyuncular 1930'da Uruguay'da düzenlenen ilk Dünya Kupası'na katılmaktan menedildi. 1934 yılında Friedenreich 42 yaşında kariyerini Flamengo kulübünde sonlandırdı. Bir bira fabrikasında çalışmaya başladı. 6 Eylül 1969'da São Paulo'da, Parkinson hastalığına yakalandı, yalnız ve yoksul bir halde vefat etti.

Sessizce bir veda

Friedenreich Avrupa'da uzun süredir unutuldu. Memleketi ona laikiyle veda edemese de "kral" diye adlandırılan anıt yaptırdı. Arthur Friedenreich futbol sahnesinden sessizce ayrıldı. Büyük futbol oyununun henüz başlamadığı bir zamanda…..

Diesen Post teilen

Repost0

Katar 22. Futbol DK, kanlı turnuva Voll.-3

İvica Osim, futbol kavga değildir

Zurück zur Home